ανοχή στο άγχος, anxiety control titika mitsopoulou, τιτίκα μητσοπούλου ψυχολόγος

Πόσο άγχος μπορώ να αντέξω;

Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετική ανοχή στο άγχος. Κάποιοι «ρολάρουν» στα δύσκολα, ενώ άλλοι αδυνατούν να υπερπηδήσουν και το παραμικρό εμπόδιο. Κάποιοι μάλιστα εξιτάρονται από τον κίνδυνο και τις προκλήσεις και επιδιώκουν έναν αγχώδη τρόπο ζωής. Η ικανότητά σου να αντέξεις το άγχος εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που περιλαμβάνουν την ποιότητα των κοινωνικών και διαπροσωπικών σου σχέσεων, την οπτική σου πάνω στη ζωή, την συναισθηματική σου νοημοσύνη και την γενετική σου προδιάθεση.
Το υποστηρικτικό σου δίκτυο: Ο κυματοθραύστης στις φουρτούνες της ζωής είναι τα αγαπημένα σου πρόσωπα. Οι άνθρωποι που έχουν δίπλα τους υποστηριχτικούς φίλους και οικογένεια είναι πιο πιθανό να αντιμετωπίσουν αγχογόνες καταστάσεις πιο εύκολα από ότι εκείνοι που νιώθουν απομονωμένοι. Όσο πιο μόνος και αποκομμένος είσαι ή αισθάνεσαι τόσο αυξάνει η ευαλωτότητά σου στο στρες.

Η αίσθηση ελέγχου: Όσο περισσότερο έλεγχο αισθάνεσαι ότι ασκείς στα γεγονότα και όσο μεγαλύτερη εμπιστοσύνη έχεις στις ικανότητές σου να ανταπεξέρχεσαι στις προκλήσεις, τόσο πιο εύκολα μπορείς να διαχειριστείς το άγχος σου. Οι άνθρωποι που είναι ευάλωτοι στο άγχος τείνουν να νιώθουν ότι δεν μπορούν να ελέγξουν οι ίδιοι τις δυσκολίες που εμφανίζονται στην πορεία της ζωής τους, ή νιώθουν ότι φταίνε οι άλλοι ή η ατυχία τους για τα προβλήματά τους.

Η στάση ζωής: Οι άνθρωποι που δεν καταβάλλονται από το άγχος τείνουν να έχουν πιο αισιόδοξη στάση ζωής. Βλέπουν το ποτήρι μισογεμάτο, αντιμετωπίζουν τα εμπόδια ως προκλήσεις που πρέπει να υπερπηδηθούν, έχουν χιούμορ και διακωμωδούν τις καταστάσεις, αποδέχονται τις αλλαγές ως φυσιολογική εξέλιξη στις διαδικασίες της  ζωής και πιστεύουν σε μια εσωτερική δύναμη ή σε έναν ανώτερο σκοπό.

Η διαχείριση των συναισθημάτων: Είσαι υπερβολικά εκτεθειμένος στο άγχος εάν δεν γνωρίζεις πώς να υποδέχεσαι τα αρνητικά σου συναισθήματα και πως να ηρεμείς – να καλμάρεις τον εαυτό σου, όταν νιώθεις λυπημένος, στενοχωρημένος, θυμωμένος ή φοβισμένος. Η ικανότητά σου να επαναφέρεις το συναίσθημά σου σε ισορροπία σε βοηθά να ανακάμπτεις και να ανταπεξέρχεσαι στις αναποδιές.

Η γνώση και η προετοιμασία: Όσα περισσότερα γνωρίζεις για τις στρεσσογόνες καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων του πόσο μπορεί να διαρκέσουν, του τι πρέπει  να περιμένεις και του τι θα κάνεις μετά, τόσο καλύτερα τις αντιμετωπίζεις. Για πχ. ένα χειρουργείο είναι λιγότερο τραυματικό εάν είσαι ενημερωμένος για τις εξετάσεις που πρέπει να γίνουν πριν, την αγωγή που θα ακολουθήσεις μετά, τον χρόνο που θα χρειαστείς για να αναρρώσεις και να επιστρέψεις στην καθημερινότητά σου.

Η γενετική προδιάθεση: Δυστυχώς κανένας μας δεν μπορεί να αποποιηθεί την γενετική κληρονομιά του. Επομένως φρόντισε να ενδυναμώσεις τους υπόλοιπους παράγοντες που μπορούν να σε προστατεύσουν από το άγχος.

Η καθημερινότητα είναι γεμάτη κινδύνους, προκλήσεις προθεσμίες, απογοητεύσεις και απαιτήσεις, έτσι που το άγχος είναι κοινός τόπος για τους περισσότερους ανθρώπους. Αν όμως βρίσκεσαι διαρκώς στην τσίτα ή σε κατάσταση συναγερμού το σώμα σου και το μυαλό σου πληρώνουν ακριβά τιμήματα. Μάθε λοιπόν πως να αναγνωρίζεις τα επίπεδα του άγχους σου και να μην εθελοτυφλείς.

1ον  Αναγνώρισε τα διαφορετικά προσωπεία του άγχους ! Όταν καταβάλλεσαι από άγχος μπορεί να εκδηλώσεις μία από τις τρεις παρακάτω πιο συνηθισμένες αντιδράσεις που μπορούν να παραλληλιστούν με τις τρεις πιο συνηθισμένες επικίνδυνες οδηγικές συμπεριφορές.

Επιθετική οδήγηση: Νιώθεις έξαψη, τα συναισθήματα σε κατακλύζουν, τα νεύρα σου είναι στην τσίτα, πατάς τέρμα γκάζι και εξαφανίζεσαι στην αριστερή λωρίδα.

Όταν νιώθεις αγχωμένος βρίσκεσαι σε υπερδιέγερση, αισθάνεσαι δυσφορία, θυμό, εκνευρισμό. Το άγχος σου ξεσπά με κρίσεις πανικού που σε κάνουν «να το βάζεις στα πόδια» ή εσύ ξεσπάς τον εσωτερικό σου αναβρασμό στους άλλους πχ. φωνάζοντας.

Φοβισμένη οδήγηση: Νιώθεις μια διαρκή απειλή και δεν έχεις εμπιστοσύνη στις ικανότητές σου. Φοβάσαι μήπως κάνεις κάτι λάθος και πιάνεις δεξιά λωρίδα «πηγαίνοντας σαν την κότα».

Όταν νιώθεις άγχος αποσύρεσαι. Κλείνεσαι στον εαυτό σου, επιδεικνύεις συναισθήματα με το σταγονόμετρο, ενώ τα σημαντικά τα κρατάς μέσα σου. Στεναχωριέσαι, απογοητεύεσαι αλλά αποφεύγεις να μιλήσεις ή να το αντιμετωπίσεις. Η διάθεση σου χαλάει και η ενεργητικότητά σου μειώνεται.

Κυκλοθυμική οδήγηση: Οι αντιδράσεις σου είναι απρόβλεπτες μία πατάς γκάζι μία φρένο. Θες να προσπεράσεις αλλά αγχώνεσαι…σφίγγεις το τιμόνι, επιταχύνεις απότομα, βγαίνεις αριστερά και…τελευταία στιγμή φρενάρεις και ξαναβρίσκεσαι πίσω από το προπορευόμενο όχημα.

Όταν νιώθεις ταραγμένος ή ανήσυχος προσπαθείς υπερβολικά να τα καταφέρεις παρόλα αυτά κάτω από συνθήκες πίεσης δεν μπορείς να αποδώσεις – παραλύεις, παγώνεις ή αποστασιοποιείσαι.

2ον Πες όχι στο προξενιό ! Το πιο επικίνδυνο πράγμα που μπορεί να σου συμβεί είναι εσύ και το άγχος σου να γίνετε ένα. Αν ζεις για ένα διάστημα σε συνθήκες υψηλού άγχους εύκολα μπορείς να συνηθίσεις και να το θεωρείς αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς σου, ακόμα και του χαρακτήρα σου. Όμως το κόστος αυτής της ένωσης είναι ακριβό, αφού τα σημάδια και τα συμπτώματα του άγχους με τον καιρό παύουν να αφορούν μόνο συγκεκριμένες καταστάσεις και διαχέονται, επηρεάζοντας το μυαλό σου, το σώμα σου, το συναίσθημα και την συμπεριφορά σου. Όπως και αν εκδηλώνεται το άγχος σου, πάρε τον χρόνο σου και παρατήρησέ το, προσπάθησε να το διαχειριστείς άμεσα και συζήτησε τις στρεσσογόνες καταστάσεις με τα κοντινά σου πρόσωπα. Αν ο κλοιός σφίγγει και δεν καταφέρνεις να απελευθερωθείς αναζήτησε εξειδικευμένη βοήθεια.

3ον Άνοιξε τα φτερά σου ! Ανέπτυξε το κατάλληλο ρεπερτόριο προκειμένου να μειώνεις τα συμπτώματα του άγχους σου και να ξελαφρώνεις. Μπορεί να αισθάνεσαι ότι το άγχος στην καθημερινότητά σου σε ξεπερνά, αλλά θυμήσου ότι μόνο εσύ μπορείς να κουμαντάρεις τις αντιδράσεις σου. Διαχειρίζομαι αποτελεσματικά το άγχος μου σημαίνει παίρνω τον έλεγχο των καταστάσεων που με αγχώνουν και επεξεργάζομαι λειτουργικά το καθημερινό μου πρόγραμμα, το περιβάλλον μου, τις σκέψεις μου, τα συναισθήματά μου και τον τρόπο που αντιμετωπίζω τα προβλήματα. Βελτιώνω το ήδη υπάρχον ρεπερτόριο που χρησιμοποιώ όταν εμφανίζονται οι δυσκολίες και προσθέτω νέες, αποτελεσματικότερες δεξιότητες. Η διαχείριση άγχους περιλαμβάνει να τροποποιείς την κατάσταση ή το πρόβλημα που σου προκαλεί άγχος (αν και εφόσον μπορείς), να αλλάζεις τις αντιδράσεις σου και τις συμπεριφορές σου ακόμα και όταν πιστεύεις ότι δεν μπορείς, να φροντίζεις τον εαυτό σου βρίσκοντας χρόνο για ευχάριστες δραστηριότητες (εξόδους, χόμπι, κοινωνική προσφορά), χαλάρωση και ξεκούραση.